و شيخ رجب برسى و شيخ كفعمى و علامهء مجلسى بسندهائى از حضرت كاظم عليه السّلام آورده‌اند كه : جبرئيل حضور مبارك رسولخدا صلى اللّه عليه و آله عرض كرد : پشت مغرب زمينى است سفيد كه نوعى از خلق الهى در آن زندگى ميكنند ، و هيچگاه آلوده بگناه نميشوند ، گوشت بدنهاشان و چهره‌هاشان از گريه و خوف خدا پژمرده شده است . امير المومنين عليه السّلام عرض كرد : يا رسول اللّه ! در آن سرزمين شيطان و يا كسى از نوع انسان وجود ندارد ؟ فرمود : به خدا قسم اينان از خلقت آدم و شيطان بىاطلاعند و كسى جز خدا از عدد آنها اطلاعى ندارد . و بحار الأنوار از فخر رازى . . از رسولخدا صلى اللّه عليه و آله آورده است كه فرمود : « شب معراج در آسمان هفتم ميدانهائى همچون ميدانهاى زمين شما ديدم » . و در تفسير قمى از حضرت باقر عليه السّلام است كه : « پشت اين خورشيد چهل چشمهء خورشيد مىباشد ، كه فاصلهء ميان هر يك چهل سالست ، و در تمامى آنها موجودات زياديست كه نميدانند خدا آدم را آفريده يا نه ، و پشت كرهء ماه چهل قرص ماه است ، كه فاصلهء ميان هر يك چهل سال راه است ، و در آنها نيز خلائق زياديست كه از آفرينش انسان بىخبرند ، و همچون زنبور عسل ، پروردگار برمز و وحى غريزه بدانها رسم و راه زندگى را الهام فرموده است » . نگارنده : آنچه از رويهمرفتهء اين اخبار مينمايد وجود زندگيست در برخى از كرات آسمانها - اضافه بر كرهء زمين - و چنان كه بعدا خواهيم گفت : از لحاظ آنكه سنخ زندگى ميان موجودات يكسان نيست شرائط زندگى هم لازم نيست ميان آنها هماهنگى داشته باشد ، و روى همين اصل وجود موجوداتى زنده در خورشيدهاى نورانى و سوزان هم قابل قبول است . * * *